Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Chỉ dựa vào lý tính, suy luận thuần túy: "Thuần lý" dùng để chỉ những lý lẽ, quan điểm hoặc phương pháp chỉ dựa vào lý trí, tư duy logic mà không xuất phát từ kinh nghiệm thực tế hoặc quan sát thực nghiệm.
   • Suy diễn từ toán học: Trong khoa học, đặc biệt là toán học và cơ học, "thuần lý" chỉ phương pháp suy luận và xây dựng lý thuyết dựa trên các tiên đề và logic hình thức.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Anh ấy có lối tư duy thuần lý, mọi quyết định đều dựa trên phân tích logic khách quan. (Anh ấy có lối tư duy thuần lý, mọi quyết định đều dựa trên phân tích logic khách quan.)
  • Triết học duy lý đề cao tư duy thuần lý. (Triết học duy lý đề cao tư duy thuần lý.)
  • Đó là một kết luận thuần lý, nhưng chưa được kiểm chứng trong thực tế. (Đó là một kết luận thuần lý, nhưng chưa được kiểm chứng trong thực tế.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tư duy thuần lý": Cách suy nghĩ và lập luận chỉ dựa vào lý trí, logic, bỏ qua các yếu tố cảm xúc, kinh nghiệm hoặc thực tiễn.

  • Nhà khoa học đó nổi tiếng với tư duy thuần lý trong nghiên cứu. (Nhà khoa học đó nổi tiếng với tư duy thuần lý trong nghiên cứu.)

• "Chủ nghĩa thuần lý": Trường phái triết học (Rationalism) cho rằng tri thức đích thực chỉ có thể đạt được thông qua lý trí và suy luận, chứ không phải từ giác quan hay kinh nghiệm.

  • Descartes là một đại diện tiêu biểu của chủ nghĩa thuần lý. (Descartes là một đại diện tiêu biểu của chủ nghĩa thuần lý.)

Biến thể và từ gần giống

• Duy lý (tính từ): Có xu hướng đề cao và chỉ dựa vào lý trí. Gần nghĩa với "thuần lý" nhưng nhấn mạnh hơn vào sự ưu tiên cho lý tính.
• Lý tính (danh từ): Khả năng suy luận, phán đoán dựa trên logic.
• Lý thuyết thuần túy (cụm danh từ): Lý thuyết được xây dựng hoàn toàn từ suy luận, chưa áp dụng hoặc kiểm chứng thực tế.

Từ đồng nghĩa

• Duy lý: Đề cao lý trí.
• Thuần túy lý tính: Chỉ thuần về mặt lý tính.

Từ trái nghĩa

• Kinh nghiệm: Dựa trên trải nghiệm thực tế.
• Thực nghiệm: Dựa trên thí nghiệm, quan sát thực tế.
• Cảm tính: Dựa trên cảm xúc, cảm nhận chủ quan.

Các cụm từ liên quan

• Cơ học thuần lý: Một nhánh của cơ học lý thuyết, xây dựng các nguyên lý dựa trên suy diễn toán học từ một số tiên đề cơ bản, phân biệt với cơ học thực nghiệm.
  • Anh ấy đang nghiên cứu sâu về cơ học thuần lý. (Anh ấy đang nghiên cứu sâu về cơ học thuần lý.)

1. t.1. Nói lý lẽ chỉ dựa vào lý tính mà không xuất phát từ thực tế. 2. Suy diễn từ toán học ra : Cơ học thuần lý.